Hướng dẫn làm vườn
Cách trồng cây để tạo bóng mát và tăng sự riêng tư
Trồng đúng loại cây có thể mang lại bóng mát và sự riêng tư trong nhiều năm. Tìm hiểu cách chọn loài cây, đặt chúng ở vị trí an toàn, và làm việc với một chuyên gia thiết kế-cải tạo cảnh quan—rồi nhận sự hỗ trợ miễn phí để tìm người gần bạn.

Bắt đầu từ mục tiêu (bóng mát, riêng tư và phát triển an toàn)
Trước khi đào, hãy xác định rõ bạn muốn cây làm gì. Bóng mát thường có nghĩa là bạn đang hướng tới việc làm mát một khu vực—chẳng hạn như sân patio hoặc lối lái—vào những thời điểm nhất định trong ngày.
Riêng tư lại khác. Đó là việc che chắn tầm nhìn từ đường và từ hàng xóm. Nghĩa là bạn cần mật độ đủ (độ “dày” của lớp che chắn tầm nhìn) và vị trí không gây cản trở cho vỉa hè, cửa sổ hoặc hàng rào.
Ngoài ra, hãy cân nhắc kích thước trong dài hạn. Nhiều cây sẽ cao và rộng hơn mức người ta tưởng. Một kế hoạch tốt sẽ cân bằng mục tiêu của bạn với không gian, ánh sáng và những thứ bạn bắt buộc phải bảo vệ như móng nhà, đường dây tiện ích và vỉa hè.
- Bóng mát: cân nhắc nơi có nắng chiếu vào mùa hè và nơi bạn muốn được làm mát.
- Riêng tư: cân nhắc các hướng nhìn từ nhà hàng xóm, đường phố và cửa sổ tầng hai.

Chọn cây phù hợp với khí hậu, đất đai và mức độ chăm sóc bạn thấy thoải mái
Cây không phải loại nào cũng “một kiểu cho tất cả”. Khí hậu của khu vực bạn ở, khả năng thoát nước của đất (nước đi qua đất nhanh hay chậm) và kiểu mưa tại địa phương đều ảnh hưởng đến việc cây nào sẽ phát triển tốt.
Nếu bạn chưa biết bắt đầu từ đâu, hãy ưu tiên các loài cây bản địa hoặc những loài thích nghi tốt với khu vực bang hoặc địa phương của bạn. Cây bản địa thường khớp tốt hơn với điều kiện nơi đây. Tuy vậy, thực tế tại vị trí của bạn vẫn quan trọng—có thể khu này nhiều đá hoặc khô hơn khu khác.
Hãy nghĩ đến việc chăm sóc nữa. Một số loài cần cắt tỉa nhiều hơn, rụng lá hoặc ra quả, hoặc thu hút một số loại côn trùng. Nếu bạn muốn chăm sóc ít tốn công, hãy lên kế hoạch cho điều đó ngay từ đầu, thay vì chờ đến sau khi trồng.
- Ưu tiên loài cây phù hợp với khí hậu địa phương và điều kiện đất thường gặp.
- Xem chiều cao và độ tán khi trưởng thành để rễ và cành có đủ chỗ.
Chọn đúng vị trí: đo trước, rồi kiểm tra đường dây tiện ích và khoảng lùi
Vị trí trồng cây là một trong những yếu tố lớn nhất quyết định thành công và sự an toàn. Đo xem bạn muốn đặt cây (hoặc một hàng cây) ở đâu, rồi đối chiếu với kích thước trưởng thành của cây. Một cây con nhỏ có thể trở thành vấn đề sau nhiều năm nếu đặt quá gần nhà, lối lái hoặc hàng rào.
Trước khi đào, hãy kiểm tra các đường dây tiện ích dưới lòng đất và trên cao. Tại Mỹ, bạn có thể yêu cầu “xác định vị trí đường tiện ích” để các đường dây được đánh dấu trước khi trồng hoặc đào. Việc này giúp bạn tránh tiếp xúc nguy hiểm với đường điện, gas, nước hoặc viễn thông.
Ngoài ra, hãy xem các quy định của địa phương. Nhiều thành phố có yêu cầu khoảng lùi (tức cây phải cách công trình hoặc ranh giới đất bao xa) và có thể cần giấy phép cho một số loại cây hoặc việc loại bỏ cây. Những quy định này khác nhau theo từng nơi, vì vậy hãy xác nhận điều gì áp dụng ở khu bạn đang sống.
- Dùng chiều cao và độ tán khi trưởng thành, không phải kích thước hiện tại của cây con.
- Yêu cầu xác định vị trí đường tiện ích trước khi đào.
- Kiểm tra quy định trồng cây hoặc yêu cầu giấy phép của địa phương.
Khoảng cách để có riêng tư: nghĩ theo hàng, theo mật độ và theo dáng tạo dài hạn
Để có sự riêng tư, thường bạn cần một kế hoạch trồng cây—không chỉ là một cây. Một hàng cây có thể tạo thành “lớp che chắn”, nhưng khoảng cách sẽ quyết định tốc độ khiến tầm nhìn bị cản lại.
Khoảng cách phụ thuộc vào bề rộng trưởng thành của loài cây bạn chọn. Nếu các cây quá xa nhau, khi lớn lên sẽ xuất hiện khe hở. Nếu quá sát, cây có thể cạnh tranh ánh sáng và không gian, khiến việc cắt tỉa về sau khó hơn.
Hãy lên kế hoạch cho cách bạn sẽ tạo dáng theo thời gian nữa. Một số cây tự phát triển thành dáng đẹp. Những cây khác cần được “hướng dẫn” (ánh sáng, cắt tỉa cẩn thận) để giữ cành khỏe và giảm việc bị chật chội về sau. Đây là lúc làm việc với chuyên gia thiết kế-cải tạo cảnh quan có thể giúp bạn lên khoảng cách, bố cục và cách chăm sóc phù hợp.
- Che chắn riêng tư thường cần một hàng hoặc một cụm, không chỉ một cây.
- Khoảng cách nên theo bề rộng trưởng thành của cây và nhu cầu về tầm nhìn của bạn.
Những điều cơ bản khi trồng giúp bảo vệ rễ và giúp cây ổn định
Việc trồng thường khá đơn giản, nhưng vài sai sót nhỏ có thể gây ra vấn đề lớn. Mục tiêu phổ biến là giữ hệ rễ khỏe mạnh và tránh trồng quá sâu. Khi thân cây đặt quá thấp—hoặc phần cổ rễ (nơi thân cây gặp rễ) bị che phủ—cây có thể phát triển kém.
Dùng hố trồng đúng cách. Nói chung, bạn cần một hố đủ rộng để trải rễ ra mà không bẻ gãy hoặc uốn cong quá mạnh. Độ sâu cũng quan trọng: hãy khớp chiều cao cổ rễ với mặt đất xung quanh.
Sau khi trồng, hãy tưới đẫm để nước thấm đến vùng rễ. Tần suất phụ thuộc vào đất, thời tiết và mùa của bạn. Tránh kiểu tưới “ít mà thường xuyên” chỉ làm ướt bề mặt. Và hãy chú ý lớp phủ (mulch): lớp phủ có thể giúp giảm cỏ dại và điều hòa độ ẩm đất, nhưng không được chất đống sát vào thân cây.
- Tránh trồng quá sâu—bảo vệ cổ rễ.
- Tưới đủ đẫm để nước tới vùng rễ, không chỉ làm ướt bề mặt.
Làm việc với chuyên gia thiết kế-cải tạo cảnh quan: cần hỏi gì và cần xác nhận bằng văn bản điều gì
Verdorra giúp bạn tìm và kết nối với một chuyên gia thiết kế-cải tạo cảnh quan có thể hướng dẫn bạn qua giai đoạn lên kế hoạch và lắp đặt. Chúng tôi không phải là đơn vị làm cảnh quan hay nhà thầu, và cũng không tự làm công việc đó. Tuy vậy, chúng tôi có thể giúp bạn có một kế hoạch rõ ràng hơn và chuẩn bị sẵn các câu hỏi tốt hơn trước khi bất kỳ ai bắt đầu.
Khi trao đổi với các chuyên gia, hãy hỏi về cách họ đánh giá điều kiện tại công trình, việc đặt vị trí cây và cảnh quan xung quanh. Ví dụ, bạn có thể thảo luận xem kế hoạch của bạn có bao gồm hạng mục hardscape hay softscape không (hardscape là lối đi, sân patio, tường; softscape là các cây sống như cây gỗ và cây bụi), và cách hệ thống tưới có thể hoạt động nếu bạn trồng cây ở khu vực cần tưới bổ sung.
Quan trọng nhất: hãy xác nhận thiết kế, phạm vi công việc (cụ thể sẽ làm gì) và đơn giá/giá thành bằng văn bản trước khi bắt đầu. Đồng thời kiểm tra xem chuyên gia có được cấp phép và mua bảo hiểm khi cần hay không, và hỏi họ xử lý giấy phép cũng như phối hợp xác định vị trí đường tiện ích ra sao. Nếu có vấn đề về thoát nước hoặc san lấp, hãy hỏi kế hoạch đang được tính đến là gì và vì sao, đồng thời đảm bảo việc đó do đúng chuyên môn phụ trách tại khu vực của bạn—đừng phỏng đoán tại chỗ.
Nếu bạn đang so sánh các lựa chọn, hãy xem chi phí được tính thế nào và tìm hiểu các dịch vụ để hiểu một dự án trồng cây có thể bao gồm những gì.
- Hỏi về điều kiện tại công trình, vị trí đặt cây và cách kế hoạch phù hợp với mục tiêu bóng mát/riêng tư của bạn.
- Xác nhận thiết kế, phạm vi công việc và giá bằng văn bản trước khi bắt đầu.
- Kiểm tra giấy phép + bảo hiểm, và phối hợp xin giấy phép + xác định vị trí đường tiện ích.

Chọn cây phù hợp với không gian của bạn, đặt cây ở vị trí an toàn sau khi kiểm tra xác định vị trí đường tiện ích và giấy phép, trồng đúng độ sâu—và nếu bạn cần hỗ trợ, hãy dùng Verdorra để kết nối với một chuyên gia thiết kế-cải tạo cảnh quan—không kèm bất kỳ cam kết nào.